Wanneer het symptomatisch is, leidt het doorgaans tot kleine wratten, condylomen genaamd, ter hoogte van de geslachtsorganen, de anus of de mond. Men onderscheidt dan:

• vlakke condylomen, die lijken op kleine rode of huidkleurige vlekjes;
  
  
• papuleuze condylomen, die de vorm aannemen van kleine vaste uitgroeisels;
  
  
• acuminata condylomen, kleine wratten die lijken op roze bloemkoolroosjes.

Bij vrouwen kan het papillomavirus zich ook uiten in branderigheid, jeuk en bloedingen ter hoogte van de vulva en de vagina.

Dezelfde symptomen kunnen bij mannen optreden ter hoogte van de penis en het scrotum.

Een HPV-infectie kan andere symptomen veroorzaken, zoals rug- of bekkenpijn, verlies van eetlust en gewicht, en algemene vermoeidheid. Ze kan ook ontaarden in kanker.

Wat zijn de mogelijke complicaties?

Als het niet wordt behandeld, kan het papillomavirus ernstige complicaties veroorzaken.

In eerste instantie kan een onbehandelde infectie leiden tot letsels in de mond en de luchtwegen bij een papillomavirus dat is overgedragen via orale seks.

In het geval van een papillomavirus dat via seksuele weg is overgedragen, kunnen de wratten en letsels ter hoogte van de geslachtsorganen en de anus evolueren naar precancereuze cellen. Er kan dan na enkele jaren een kanker ontstaan.

Bij vrouwen kan dan een baarmoederhalskanker, vaginakanker of vulvakanker optreden. Bij mannen kan een HPV-infectie zeldzamer leiden tot penis- of anuskanker.

Nog zeldzamer kan een papillomavirus ontaarden in tongkanker. Dat was overigens het geval voor de acteurs Val Kilmer en Michael Douglas, die deze ziekte ontwikkelden na het beoefenen van cunnilingus. 

Hoe wordt het papillomavirus gediagnosticeerd?

Of men nu man of vrouw is, het papillomavirus wordt over het algemeen gediagnosticeerd na het verschijnen van condylomen. De arts stelt de diagnose op basis van het uiterlijk van de wratten, maar ook met behulp van een screening die eventuele precancereuze cellen opspoort.

Bij vrouwen van 25 tot 29 jaar wordt na het vaststellen van condylomen een test uitgevoerd die bestaat uit een uitstrijkje van de baarmoederhals of de vagina, om de drie jaar. Voor vrouwen van 30 tot 65 jaar wordt een DNA-test uitgevoerd om virussen met een hoog kankerrisico op te sporen, en dit om de vijf jaar.

Bij mannen begint de screening van het papillomavirus met een onderzoek van de penis, het scrotum en de anus op zoek naar eventuele condylomen. Voor mannen kan, hoewel minder frequent, ook een DNA-test worden uitgevoerd op basis van cellen afgenomen van de geïnfecteerde plaatsen. Deze test stelt het type papillomavirus vast en detecteert ook HPV-stammen met een hoog kankerrisico.

Seksueel actieve volwassenen hebben immers meer kans om het virus al eens opgelopen te hebben in hun leven, waardoor vaccinatie ineffectief wordt. Omdat het echter weinig waarschijnlijk is dat men alle types papillomavirus heeft opgelopen, kan vaccinatie toch interessant zijn, of men nu man of vrouw is.

Weet echter dat het vaccin tegen het papillomavirus niet wordt terugbetaald: u zal dus 200€ uit eigen zak moeten betalen.

Als u twijfelt of vaccinatie tegen HPV voor u interessant is, raadpleeg dan uw zorgspecialist. Hij of zij kan bepalen of vaccinatie zinvol is op basis van uw specifieke situatie.

Een andere effectieve manier om het risico op een papillomavirusinfectie te verminderen is het dragen van een condoom. Hoewel het slechts gedeeltelijke bescherming biedt vanwege de hoge besmettelijkheid van het HPV-virus, blijft het condoom altijd een uitstekend middel om blootstelling aan SOA's te verminderen.

Tot slot, we kunnen het niet genoeg benadrukken: laat regelmatig een screeningstest uitvoeren! Dit geldt zowel om een eventuele aanwezigheid van het papillomavirus te controleren, als voor elke andere seksueel overdraagbare aandoening. Voor een seksueel actieve man of vrouw wordt een screeningstest op het papillomavirus (en andere SOA's) om de drie maanden aanbevolen.